Wie had kunnen denken, toen we 2020 inluidden, dat het coronavirus zo’n impact zou hebben op onze samenleving? We zagen op TV wel de beelden uit China, maar dat het virus een “derde wereldoorlog” zou inluiden en we wereldwijd zouden moeten strijden tegen die onzichtbare vijand was praktisch ondenkbaar. Tot ook in Nederland de eerste besmettingen opdoken en de overheid maatregelen afkondigde.

 

De Nederlandse bisschoppen

 

Half maart, na een gesprek met de burgerlijke overheid en in lijn met het Vaticaanse decreet “Ten tijde van Covid-19”, verklaarden de bisschoppen: “We nemen onze verantwoordelijkheid in het voorkomen van het verspreiden van corona serieus… De eredienst mag geen bron van besmetting zijn”. Dat betekende dat met ingang van 22 maart alle liturgische vieringen met bezoekers tot nader order geschrapt werden. Ook doopsels en huwelijken werden uitgesteld. Alleen uitvaarten konden nog doorgaan onder strikte voorwaarden. Voor de families in rouw was het vaak een extra moeilijkheid om op zo’n manier afscheid te moeten nemen, zonder de hele familie en vriendkring erbij aanwezig. Een nog nooit eerder geziene maatregel die voor de gelovigen én voor de bisschoppen een trieste zaak was.

 

Deelnemer of toeschouwer?

 

Hoewel de St. Thomaskerk de mogelijkheid heeft de vieringen uit te zenden via de website van de parochie, is na wikken en wegen besloten om hier geen gebruik van te maken. De camera moet bediend worden door veelal oudere vrijwilligers: de risicogroep, en het was juist de bedoeling dat buiten de strikt noodzakelijke mensen er niemand bij de viering aanwezig zou zijn. De parochie heeft zich daaraan willen houden, ook met in het achterhoofd dat zowel op TV als via de radio en internet er vele vieringen te volgen waren.

Toch hoorde ik meermaals van mensen dat dit anders is: voor men het weet wordt men van deelnemer tot toeschouwer, en heeft men de neiging om tijdens de preek een kop koffie erbij te nemen. En last but not least: al die tijd konden mensen de H. Communie niet ontvangen. Die kon alleen gebracht worden bij stervenden, het zgn. Viaticum. Kortom: hoe waardevol de televisiemissen ook zijn, ze kunnen nooit het “live-gebeuren” vervangen.

 

Het parochieblad

Toen het parochieblad van Pasen zo goed als klaar was om gedrukt te worden, volgden de berichten rond de coronamaatregelen elkaar in snel tempo op: de beperkingen werden steeds strikter. Het nieuws dat we zouden brengen zou hopeloos verouderd zijn als het parochieblad uiteindelijk bij u in de bus zou vallen. Bovendien zijn heel wat van onze bezorgers op leeftijd: was het verantwoord om deze mensen de straat op te sturen…? Om ieder risico te vermijden is toen besloten voorlopig geen parochieblad meer uit te brengen. In plaats daarvan hebben we u zo goed mogelijk op de hoogte gehouden via de website en de wekelijkse nieuwsbrief waarvan de artikelen ook op de website verschenen. Voor mensen die geen internet hebben, is telkens een aantal papieren nieuwsbrieven in de Mariakapellen van de parochie gelegd. Toch realiseren we ons dat hierdoor heel wat mensen een tijd lang geen nieuws hebben gekregen van ons. Dat spijt ons, maar de situatie was nu eenmaal wat ze was: ook wij kunnen geen ijzer breken met handen.

 

Verpleeghuizen en ziekenhuizen

 

Al heel snel na de uitbraak van het coronavirus werden bezoekers uit de verpleeghuizen en ziekenhuizen geweerd. Dat bracht soms schrijnende situaties voort. De enige uitzondering die voor ons als pastores gemaakt werd, was het toedienen van het Sacrament der Zieken aan een stervende, in beschermende kledij als het een corona patiënt betrof. Ook nu nog is bezoek aan verpleeghuizen en ziekenhuizen beperkt tot een absoluut minimum. Vanuit medisch oogpunt wellicht de enige mogelijke keuze. Vanuit pastoraal oogpunt een trieste situatie.

 

Klokken van hoop

 

Op woensdag 18 maart hebben van 19.00h tot 19.15h alle klokken van onze kerken geluid. De Raad van Kerken had hiertoe opgeroepen als teken van hoop. Het luiden wilde een teken van onderlinge verbondenheid zijn en respect uitdrukken voor alle mensen die werkzaam zijn in de zorg. Sinds eind maart wapperen ook aan al onze kerken en aan de pastorie de “Vlag van de zorg” uit solidariteit met iedereen die in de zorg werkt.

 

 

 

 

 

Urbi et Orbi: in Rome en Eindhoven

 

Wie op vrijdag 27 maart de beelden gezien heeft zal ze nooit meer vergeten: paus Franciscus die in de regen een leeg Sint Pietersplein opliep om een bijzondere “Urbi et Orbi” (de zegen voor de stad en de wereld) te geven. Een indrukwekkend moment. Wat me daarbij opviel was dat de commentatoren niet bang waren om stiltes te laten vallen. Met name bij de aanbidding was het minutenlang stil op TV: simpelweg één in gebed met de paus en de wereld. En wie herinnert zich niet de luide klokken en loeiende sirenes toen de paus de zegen gaf met het Allerheiligste? Een ontroerend moment.

Dit gebaar heeft ook de Eindhovense pastores geïnspireerd. Op Palmzondag 5 april zijn we, vertrekkend vanuit de St. Catharinakerk, met het Allerheiligste langs alle (hoofd)kerken van de stadsdelen gegaan voor een kort moment van gebed en de zegen. Indrukwekkend in alle eenvoud.

Tot slot hebben we iedere viering ook het gebed van de Nederlandse bisschoppen gebeden tegen het coronavirus. De tekst is ook gepubliceerd op de website van onze parochie en ligt in de Mariakapellen.

 

Verborgen leed

 

Hoewel het voor ons als gelovigen een moeilijke tijd was, zonder sacramenten, zonder sociale contacten zoals we die kenden, gaan mijn gedachten ook uit naar mensen die, ondanks de tegemoetkomingen van de overheid, onzeker zijn over hun toekomst en (nog) niet weten hoe het nu verder moet. Om dat leed een stukje te verzachten zijn we als parochie, ondanks eigen zorgen om inkomsten die wegvallen, ook in de coronatijd de voedselbank blijven steunen en kon onze straatpastor, diaken Rob Kosterman, een beroep doen op extra steun van o.a. Rotary Eindhoven Zuid en Garage Driessen. Dank daarvoor!

 

Wanneer mogen we weer beginnen?

 

Op het moment dat ik dit schrijf liggen onze werkgroepen nog stil. Per 1 juni mogen er opnieuw bezoekers bij de vieringen zijn: eerst 30, vanaf juli 100 (als alles meezit). Wat wanneer verder zal mogen is nog niet duidelijk. Voor sommige groepen zal de heropstart wellicht in de nabije toekomst zijn, andere werkgroepen zullen nog extra geduld moeten betrachten. En helemaal “normaal” zal het voorlopig nog niet worden zolang we de anderhalve meter in acht moeten nemen. Als parochie zullen we ons de komende tijd buigen over maatregelen zodat we bv. online interactieve catechese kunnen aanbieden. Maar eerlijk is eerlijk: al met al blijft het voorlopig behelpen.

 

Je maintiendrai

 

Christenen mogen mensen zijn van geloof, hoop en liefde. Met name de hoop is nu misschien wel kostbaar en verdient wat extra aandacht: hoop op een wereld waarin het virus bedwongen is; hoop op nieuwe kansen en mogelijkheden. Maar ook het geloof verdient hierin aandacht: hernieuwd geloof in God die niemand laat vallen. En tot slot de grootste van de drie: de liefde. De afgelopen weken leek het soms alsof onze samenleving verzacht was. Er ontstonden spontane acties om het leven van anderen wat dragelijker te maken, we leken ons er meer van bewust dat wij geen eenlingen zijn. Er werden nieuwe manieren gezocht om toch in contact te blijven met mensen. Op de pastorie (her)ontdekten we het ouderwetse telefoonpastoraat: iedere dag zijn parochianen gebeld. Kortom: we zullen handhaven!

 

Hoe nu verder?

Sommigen beweren of hopen dat de samenleving na de coronacrisis niet meer op de oude voet verder kan; dat er dingen moeten veranderen. Tegelijk leert de geschiedenis ons ook dat mensen hardleers zijn: Eerste Wereldoorlog, Tweede Wereldoorlog en Koude Oorlog, en dat allemaal in een tijdspanne van 50 jaar. Veel had men blijkbaar niet geleerd… Toch wil ik niet pessimistisch zijn maar waarmaken wat ik hierboven al schreef: de hoop levend houden dat het mensen vanbinnen bewust gemaakt heeft aan hoeveel goedheid en schoonheid ze in het hectisch leven voorbij liepen. En wellicht heeft het ons ook de ogen geopend dat ons leven helemaal niet zo maakbaar is als we misschien dachten: wij zijn in feite kleine, kwetsbare wezentjes. Hoe troostvol kan het dan zijn te mogen geloven dat dat kwetsbare leven geborgen is in Gods handen?

 

Pastoor J. Goris